John de Greef

Tentoonstelling: MoMu pronkt met andermans veren

Door John de Greef - 07 april 2014

Met ‘Birds of Paradise – Pluimen & Veren in de Mode’ biedt het MoMu, het modemuseum in Antwerpen, een hoogst esthetische expositie geheel gewijd aan de schoonheid van ‘tweedehands’ veren. Het dierlijke materiaal is subliem verwerkt tot design van de beste ontwerpers.

‘De veer is niet weg te slaan uit de modewereld’. Het is een zin die een paar keer opduikt als wervende tekst van het MoMu voor deze tentoonstelling. Het is blijkbaar de Vlaamse variant op het eveneens domme Nederlandse cliché dat iets of iemand niet weg te denken is.

Maar veren wegslaan levert een leuker beeld op. Probeer het maar eens. Alle kans dat de veer hooguit lichtjes wuift of even wegwaait en weer terug dwarrelt.

Kus van de prins

Die zeer lichte en zo kenmerkende bewegingen van veren komt op deze tentoonstelling niet echt aan bod. Bijna alle getoonde veren en pluimen (bundeltjes van veren) staan en liggen roerloos achter glas. Als slapende Sneeuwwitjes en Doornroosjes in de vorm van bijzondere jurken, jassen, hoeden, schoenen en waaiers.

Als toeschouwer voel je je de prins. Even de lippen tuiten, een beetje hard uitademen en al die zachte pluimpjes in ruste kus je zo tot leven. Maar, niks daarvan. Het glas zit tussen drang en daad.

Juist dat glas, maar ook de helder getinte vitrines en de verstilde, overwegend zeer lichte inrichting – met hier en daar een grijze leunstoel om in alle rust te genieten – geven de mode vol tweedehands veren iets onaantastbaar en waardevol.

Jas van 300 zwanen

De oorspronkelijke dragers van de veren worden aan het begin van de expo geëerd met een schilderij uit de zeventiende eeuw van de Hollandse d’Hondecoeter. Daarop een koningseend en andere gevleugelde dieren. Plus een vitrine met een serie opzette vogels zoals knobbelzwanen of blauwe pauw.

Het MoMu vertelt in het begeleidend tekstboekje dat er met de grote variatie aan veren van de tamme kip, die zich makkelijk laten verven en krullen, tegenwoordig genoeg alternatieven zijn voor de exotische veren die vroeger in de mode werd toegepast.

Verder wordt er niet ingegaan op de ethische kant van de pluim. Zo wordt er bij het kroonjuweel van de expo, de zwanendonsjas met sleep waarmee Marlene Dietrich sinds 1957 optrad, wel gerept over het verwerkte dons van 300(!) zwanen. Maar niet of de vervaardiging van de hoogst imposante kitschcape tot zwanenzang of pijnlijk gekrijs leidde?

Duif en kraai

Met de licht verontrustende, fascinerende veersculpturen van de Britse Kate MccGwire, die vooral met het afgedankte verenpak van duif en kraai werkt, wordt door de MoMu-curatoren wel evenwicht geboden aan alle modieuze en verfijnde verenpracht.

Het is de esthetiek die domineert en glorieert op ‘Birds of Paradise’. En dat gebeurt werkelijk verbluffend. Zelfs de historische stukken vallen op door een tijdloze, soms zelfs eigentijdse schoonheid.

A-kwaliteit

Voor wie tegen veren kan is het echt genieten van de pracht van de gevederde mode. Met voornamelijk topstukken van A-kwaliteit van zeer diverse modehuizen (zoals Prada, Dior, Yves Saint Laurent, Louis Vuitton, Rochas en Alexander McQueen) Het MoMu heeft terecht een voortreffelijke reputatie om aan zo veel bekende items te komen.

Er is speciale aandacht voor de Belgische ontwerpster Ann Demeulemeester die vanaf 1991 opvallend veel veren verwerkte in haar collecties die zowel poëtisch als rock-‘n-roll uitpakten.

Ook staan er op ‘Birds of Paradise’, die duurt tot en met 24 augustus, enkele aantrekkelijke  Dries Van Noten-stukken. De ontwerper met momenteel een triomfale expositie in Parijs.  Het is de bedoeling dat het MoMu komend najaar zijn werk zal tonen in Antwerpen, de stad van Van Noten.

Opmerkelijk genoeg grenst het modemuseum bijna aan het Van Noten Modepaleis, de winkel die evenals Copyright (boekenzaak onder het MoMu) hoort bij de loop-en winkelroute van vele vaste MoMu-bezoekers. En wie dat nog niet is, doet zichzelf tekort.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.