John de Greef

De Verheerlijking van de Man oogt wat schraal

Door John de Greef - 01 augustus 2014

Wie een stevige confrontatie met heftige beelden verwacht op de expositie ‘De Verheerlijking van de Man’ komt teleurgesteld dan wel opgelucht het Allard Pierson Museum weer uit. De intentie van de tentoonstelling blijkt beter dan de uitvoering.

Interessant is de Verheerlijking zeker, maar de verbeelding valt, ondanks alle getoonde en getrainde mannenspieren op keramiek, fotopapier of in steen, toch wat mager uit. Na een brede gang en trapportaal met wat eigentijdse fotografie-voorbeelden van De Verheerlijking van de Man zijn er in de vaste opstelling van het Allard Pierson hier en daar nog wat toevoegingen en verklarende tekstbordjes.

Wie zeer aandachtig leest en overdenkt, zal misschien met andere ogen kijken naar delen uit de vaste antieke collectie die hier en daar behoorlijk expliciet uitpakken. Maar erg duidelijk wordt het bezoekers niet gemaakt.

Verbouwing en verbreding

Het is de bedoeling dat het archeologische Allard Pierson Museum, prachtig gelegen in het centrum van Amsterdam in het voormalige hoofdkantoor van De Nederlandsche Bank, de komende jaren gaat verbouwen en verbreden.

Beslist een noodzaak, want de huidige opstelling maakt een overvolle en warrige indruk en mist de typische charme van een echt oud geworden en overladen museum. Goede art-direction is gewenst. Dat maakt ook deze expo nog eens duidelijk.

Tussen alle eeuwenoude potten, scherven en beelden (vooral van mannen) deed initiatiefnemer en gastcurator Diederick van der Lee (26) een moedige en beslist boeiende poging om de verbeelding van de man een plaats te geven. Met als resultaat de bescheiden expo De Verheerlijking van de Man, te zien tot 21 september.

Ideaalbeeld of lustobject

Tijdens een preview vertelde Van der Lee (geen classicus of kunsthistoricus, wel afgestudeerd in Sinologie en Japanologie) prettig gedreven over zijn fascinatie voor het onderwerp. Vooral het feit dat het vele, vele eeuwen voornamelijk mannen zijn geweest die andere mannen afbeeldden, boeide hem. Wat betekent het als een man een andere man afbeeldt?

Ideaalbeeld, liefde voor de natuur, lustobject, zelfportret of een obsessie met mannelijkheid?  Niet toevallig elementen die nu ook zo sterk in de verafgoding van sporters naar voren komen, zodat er zelfs wordt gesproken over sporno (=sport+porno). Maar ja, een blik op de antieke atleten, afgebeeld op de archeologische vondsten in het Allard Pierson Museum,  en de verheerlijking blijkt van alle tijden.

Defensie komt kijken

Het zou goed zijn als alle bezoekers werden rondgeleid door Diederick van der Lee, want juist zijn eigen verhaal over alle facetten van mannelijkheid maakt de opzet van deze expo extra interessant. De homo-erotiek van het onderwerp ontgaat hem niet, maar vormt geen hoofdzaak of persoonlijke drijfveer.

Daarbij is Van der Lee ook een internationaal model, stond hij al veel voor de camera en liep hij over menig catwalk (onder andere die van Prada). Hij weet hoe het is om professioneel bekeken te worden en te worden bekritiseerd om je lichaam (in zijn geval über-slank, dus nu zeer gewenst als model).

Een goed en persoonlijk video-interview met deze bijzondere en verrassend jonge gastcurator zou wenselijk zijn. Ter compensatie is dit korte filmpje van Diederick van der Lee gemaakt tijdens de rondleiding van de pers voor de opening.

Saillant: afgezanten van het Ministerie van Defensie zullen De Verheerlijking van de Man eerdaags bezoeken om in het museum de kwestie van masculiniteit binnen hun eigen cultuur te bediscussiëren.

Volg John de Greef op Twitter

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.