John de Greef

Het Belgische succesverhaal laat zich maar moeilijk samenvatten

Door John de Greef - 08 juni 2015

Brussel wil zich als modestad duidelijker op de wereldkaart zetten. Deze zomer met een grote expositie over de Belgische mode. Dat blijkt moeilijker dan gedacht.

De van oorsprong Belgische Diane von Furstenberg ging liever niet op de foto. Haar kin was lelijk blauw. Dat kwam door een val op de expositie ‘The Belgians. An unexpected Fashion Story’ in het Brusselse Bozar (in het Palais des Beaux-Arts)

Waarschuwing

Bij de drukke opening bleek de ontwerpster overigens niet de enige die over de zwartgeverfde verhogingen struikelde. U bent gewaarschuwd als u The Belgians (geopend tot en met 13 september ’15) gaat bezoeken!

Nog een waarschuwing: de aanpak en de verpakking van de tentoongestelde Belgische ontwerpen zijn niet van het esthetische en hoge niveau dat de laatste jaren de art-direction en het curatorschap van de beste mondiale mode-exposities bepaalt.

Jammer, want het verhaal van de vele Belgen in de wereld van de mode is beslist een sterke successtory die in het Brusselse Bozar zwak wordt verteld.

Nauwelijks analyse

Het forse boek dat bij de expositie hoort en dezelfde titel draagt, toont aardige beelden, maar de soms slordig geschreven teksten van zeer diverse auteurs overlappen elkaar hinderlijk en bieden steeds dezelfde historische feiten, maar nauwelijks een scherpe analyse of een verstandige kritiek.

Wat mist bij de expo en de catalogus zijn precies de gebieden waar juist de beste Belgische modeontwerpers, zoals Dries Van Noten en Walter Van Beirendonck, excelleren: een sterke focus op een duidelijke, eigenzinnige stijl en de wil altijd te verrassen met opvallende vormgeving.

Maar goed, wie daar (en dus over de hinderlijke op- en afstapjes) heen stapt, krijgt wel heel veel verschillende en authentieke zijden van de Belgische mode te zien. Een weelde en veelzijdigheid die door de samenstellers niet te beteugelen viel. En daar schuilt ook zeker charme in.

Potpourri

Zo opent het geheel met een immense groep van veertig outfits. Een potpourri van originele ideeën uit diverse tijden, waar soms een aardige parallel in is te ontdekken.  Zoals een franjejurk van de getalenteerde Antwerpse Ann Salens uit de jaren zeventig en een franjejurk van Christian Wijnants uit 2005. Maar de uitgesproken veelzijdigheid is het opvallendst.

Twee andere, dertig jaar oude ontwerpen die schouder aan schouder staan, zijn exemplarisch voor de zeer brede range van Belgische ontwerpers en hun uiteenlopende opvattingen. Een outfit van Martin Margiela (de raadselachtige, bewust anonieme avantgardist die heel wat andere modemakers inspireerde) flankeert een ontwerp van Natan (de naam van het couturehuis dat vooral bekend is door haar koninklijke klanten, waaronder Màxima)

Voor wie naar bijzondere ontwerpen wil kijken, biedt de expo voldoende genot door het grote aanbod. En voor de echte modekenner is het een vreugde om zoveel oude en mooie bekenden te zien én enkele recente ontwerpen die de belangstelling van de hele modewereld genieten.

Uit de laatste categorie zijn er twee van het Franse modehuis Dior voor komende winter. Een blanke haute couture-jurk ontworpen door Raf Simons en een Dior-mannenpak ontworpen door Dior Homme-ontwerper Kris Van Assche. Simons en Van Assche zijn beide invloedrijke Belgen.

Brusselse bollen

Diane von Furstenberg, succesvolle ontwerpster in New York en daar ook de fanatieke leider van de overkoepelende Amerikaanse modeontwerpers-organisatie (CFDA) was op de expo om te kijken naar haar eigen vrolijke jurkjes. En ze was spreekster tijdens Madifesto, een modesymposium georganiseerd op de zesde verdieping Koninklijke Bibliotheek van België.

Madifesto werd georganiseerd door MAD, een expertise- en promotieplatform voor mode en design in Brussel, dat ook bij de totstandkoming van de tentoonstelling in Bozar is betrokken. Het symposium had vele onderwerpen en doelen, onder meer Europese samenwerking en promotie van jong talent. Madifesto trok voor een klein publiek enkele grote sprekers, waaronder drie Grande Dames.

De van oorsprong Brusselse Von Furstenberg schetste met humoristische terzijdes hoe ‘haar’ CFDA zonder financiële steun van de Amerikaanse overheid zelfs in staat is jong talent goed op weg te helpen. ‘Ik had Alexander Wang onder mijn hoede. Nou je ziet wat voor een succes dat heeft opgeleverd!’ De Brusselse skyline met de glanzende Expo-bollen leidde haar even af bij haar betoog: ‘Ja, ik leefde al toen die werden gebouwd’.

Verrot systeem

Britse modejournalist Suzy Menkes opende Madifesto met een speech waarbij ze memoreerde hoe globaal, spannend en dynamisch de mode momenteel is: ‘Zo schrijf ik nu voor de Vogue-sites van negentien landen!’

Ook al twijfelde ze soms zelf aan wat mode nu precies allemaal omvatte, ze was vooral optimistisch over alle nieuwe technologie. Met een venijnige tikje op haar nieuwe Apple Watch : ‘Kijk ook dit is nu mode!’

De Nederlandse trendvoorspeler Lidewij Edelkoort herhaalde een lezing die de laatste maanden veel reacties heeft uitgelokt en waarmee ze systemen in de mode (niet de mode zelf, wel marketing, opleidingen, verkoop en  modejournalistiek ) dood, verrot  of onprofessioneel verklaarde. Maar ook Edelkoort prees de actuele digitale wegen als de nieuwe vorm van democratie.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.