Het zoete leven in Zeeland

Wonen in de provincie met het kleinste aantal inwoners van Nederland heeft zo zijn charmes. Vijf Zeeuwen van elk een ander eiland vertellen waarom zij het liefst in Zeeland wonen.

Vrij uitzicht over de polders en buren die op honderd meter afstand wonen. De ruimte in Zeeland was voor Marja en Vincent Krans (beiden 56) reden om te verhuizen. Het echtpaar woonde in hartje Den Haag, in een fraai Jugendstil-huis. Toch ging het kriebelen. Marja Krans vertelt: ‘Na een vakantie op het Franse platteland benauwde de grote stad ineens. Het blik op straat, de eindeloze zoektocht naar een parkeerplek bij thuiskomst, onze zoons die niet vrij buiten konden spelen.’

Dertien jaar geleden vond het stel een woonboerderij, bij Ouwerkerk op Schouwen-Duiveland. ‘Met de opbrengst van de Haagse woning financierden we de boerderij en een grondige verbouwing,’ zegt Marja. ‘We hebben er grotere ramen ingezet en van de schuur een atelier voor mijn man gemaakt. Hij is beeldhouwer en schilder. Ook hebben we een gastenverblijf gemaakt. Die verhuren we als bed & breakfast. Ons perceel is 3.700 vierkante meter groot. We kijken uit over boerenland en zien schepen op de Oosterschelde voorbijvaren.’

De eerste maanden waren wennen. ‘We trokken er ’s winters in. Het was kaal, grijs en koud. Toen werd het lente en bloeide alles op.’ Het echtpaar wil niet meer terug. ‘De seizoenen beleven we hier intenser dan in de Randstad. Het is onvoorstelbaar dat hier niet meer mensen wonen. Als we Amerikanen waren geweest, was Zeeland nu een dichtbevolkte provincie. Die doen niet moeilijk over een paar kilometer rijden,’ zegt Marja. ‘Ik heb lang in Capelle aan den IJssel gewerkt. Daar deed ik een uur over en dat was prima.’ Het culturele aanbod is minder groot dan in Den Haag. ‘Maar Zierikzee heeft een leuk filmhuis en we bezoeken geregeld de Rotterdamse Doelen voor een concert.’

MINDER GEJAAGD

Jaarlijks verlaten veel jongeren de provincie voor hun studie en vinden vervolgens elders in Nederland werk. Een kwart keert terug naar de geboorteprovincie, constateerde onderzoeksbureau ZB Planbureau. Dat deed bijvoorbeeld Rivka Davidse (33). Ze groeide op in Ovezande, een dorp met 2.000 inwoners in de ‘Zak van Zuid-Beveland’, het zuidelijkste deel van het voormalige eiland. Na haar rechtenstudie in Rotterdam waar ze op kamers woonde, verhuisde de pas afgestudeerde naar Goes. Davidse begon als strafrechtadvocaat en startte in 2013 haar eigen kantoor.

‘Het werk is hectisch. Ik kan – ook ’s avonds en in het weekend – worden opgeroepen als iemand is aangehouden die vervolgens een advocaat wenst. Zittingen zijn vaak op de rechtbank in Middelburg, soms in Breda, Rotterdam of zelfs Leeuwarden. Dat vind ik niet erg. Als Zeeuw ben ik gewend om veel te reizen.’

Davidse vindt het fijn dat ze de hectiek van haar vak kan combineren met een rustig privéleven. ‘Het leven is hier minder gejaagd.’ Met haar man Menno van den Boom (33) kocht ze in 2012 een woning van het project Goese Schans. ‘Het zou een nieuwe wijk worden, maar na veertig woningen werd de bouw gestaakt. We leefden een paar jaar in the middle of nowhere. Dat was stiekem erg leuk. We hadden vrij uitzicht, organiseerden barbecues in het veld achter ons huis. Helaas is dat voorbij; de bouw is hervat. Ik woon met plezier in Zeeland: je hebt hier alles. Stad, strand en bos, en nauwelijks files.’

CROSSEN IN DE POLDER

De op Tholen geboren en getogen Han van ’t Hof (56) ging na zijn studie niet terug naar Zeeland. Hij vond een baan in Oost-Brabant en woonde er dertien jaar. Toen kon Van ’t Hof de boerderij overnemen van zijn ouders, die zij op hun beurt van zijn grootouders hadden gekocht. ‘Terug naar Tholen betekende thuiskomen,’ vertelt hij. ‘Ik voelde weer rust in mijn lijf. In Noord-Brabant ging ik drie keer per week uit, er was altijd wat te doen. Hier is dat minder en dat vind ik heerlijk.’

Het woonhuis van de boerderij in Sint-Annaland liet Van ’t Hof afbreken en opnieuw bouwen. ‘Mijn opa en oma stonden tijdens de Watersnoodramp op zolder op stoelen om droog te blijven. De muren van de woning waren aangetast door het zoute water.’ Ook de functie van het boerenbedrijf veranderde. ‘Mijn opa en vader waren landbouwers, ik koos voor de veeteelt.’ Han van ’t Hof en zijn vrouw Marianne (53) kregen drie kinderen, die zorgeloos opgroeiden. ‘Hutten bouwen, bomen klimmen, vissen vangen, kattenkwaad uithalen. Zo herinner ik me mijn eigen jeugd op de boerderij. Ik crosste op mijn tiende op een brommer. Op mijn veertiende sleutelde ik aan een oude auto, waar ik ook in rondreed. In de polder kon dat toen. Er was nauwelijks verkeer.’

Dat Tholen een grote groep gelovigen telt, gaat volgens Van ’t Hof prima samen met de niet- of minder actieve kerkgangers. ‘We respecteren elkaar. Op zondag mag je hier heus je gras maaien. Het terras in het dorp is open.’ Sinds enkele jaren is de Tholenaar gemeenteraadslid. ‘We streven naar goede voorzieningen voor jongeren en gezinnen met jonge kinderen. Die willen we vasthouden. Het is gelukt om ons openbare zwembad open te houden.’

HALSOVERKOP NAAR ZEELAND

Hoewel hij volgens eigen zeggen overal zou kunnen wonen, keerde VVD-Kamerlid André Bosman (52) steeds terug naar Walcheren, waar hij opgroeide. Na zijn opleiding bij de Koninklijke Luchtmacht in Eelde, Gilze-Rijen en het Amerikaanse Texas was Bosman ruim twintig jaar F16-vlieger en instructeur op de vliegbasis in Woensdrecht. Bosman en zijn vrouw Pauline (45) kozen Middelburg als woonplaats. ‘We zijn dol op strand en zee.’

Maar liefst drie keer verhuisde het stel naar Texas, waar Bosman piloten opleidde voor de NAVO. In 2009 stelde hij zich beschikbaar voor de VVD-fractie in de Tweede Kamer en werd hij gekozen. ‘Halsoverkop moesten we – inmiddels met drie kinderen – naar Nederland. We vonden een jarendertigwoning, net buiten het centrum van Middelburg en dicht bij de kust. De Zeeuwse hoofdstad is prachtig. Het heeft ook goede restaurants en voldoende voorzieningen.’

Bosman gaat dagelijks met de trein naar Den Haag, een reis van twee uur die hij benut om te werken. Als volksvertegenwoordiger komt hij op voor de belangen van Zeeland. ‘Al maak ik altijd een landelijke afweging.’ Op zijn revers draagt Bosman vaak een speld met een Zeeuwse knop. ‘Ik ben trots op Zeeland en de Zeeuwen. Ze werken hard. Dat is tegelijkertijd hun minder sterke punt. Ze trekken weg als er geen banen zijn.’

ORANJEGEKTE

De Zeeuwse bevolking groeide het afgelopen jaar licht dankzij de instroom van buitenlanders. Een grote groep Poolse seizoensarbeiders en vluchtelingen vestigde zich in Zeeland. Daarnaast kiezen jaarlijks veel Belgen voor Zeeuws-Vlaanderen omdat de huizenprijzen hier gemiddeld zo’n 40.000 euro lager liggen. Zo kochten de Belgische Tim Van Quathem (35) en Joyce Janssens (25) vijf jaar geleden een huis in Sluis.

‘In Knokke-Heist vonden we niets dat binnen ons budget paste. Mijn schoonvader opperde toen om eens over de grens te kijken. Ik moest er eerst niets van weten; ik had geen al te best beeld van die directe Nederlanders. Maar toen we gingen kijken, was ik meteen om. Het huis was charmant en betaalbaar. We zijn hier met ons zoontje van twaalf maanden dolgelukkig.’ En de Nederlanders? ‘Die blijken mee te vallen,’ zegt Janssens lachend. ‘De mensen zijn supervriendelijk. We kunnen nu zelfs de oranjegekte waarderen. Dat vond ik altijd stupide.’

Janssens werkt als verpleegkundige in Brugge. Daarover doet ze 25 minuten, maar binnenkort – als de nieuwe snelweg tussen Brugge en Sluis open is – nog maar 15 minuten. Verwarrend is het voor onze zuiderburen soms wel. ‘Bij administratieve zaken weten we niet altijd tot welke – Nederlandse of Belgische – instantie we ons moeten richten. Maar de gemeente helpt ons daarbij.’ Janssens wil graag in Zeeland blijven. ‘Ik zou het liefst op het platteland wonen, in een boerderijtje. Ik kijk weleens op huizensites wat er zoal te koop staat.’

TerZake is een bijlage van Media Lab en valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie van Elsevier Weekblad. De thematiek komt tot stand op basis van wensen van adverteerders en de artikelen worden door onafhankelijke journalisten gemaakt.

Gewilder dan hartje Amsterdam

Huizen in Zeeland zijn doorgaans goedkoop. De vierkantemeterprijs op de Zeeuwse eilanden ligt rond de 1.800 euro, terwijl deze in Nederland 2.210 euro bedraagt. Maar dat is niet overal in Zeeland het geval. Geld te besteden, maar is een strandhuisje te klein? Op Schouwen-Duiveland bouwt projectontwikkelaar Matthijs Zeelenberg aan het Dubai van Zeeland. Hiervoor worden … Continued

Lees verder

Duurzaam wonen

Zeeland investeert in de toekomst. In februari van dit jaar tekenden vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en de overheid het Zeeuws Energieakkoord. Dit houdt in dat alle huizen in 2045 energieneutraal moeten zijn – vijf jaar eerder dan afgesproken in het landelijk energieakkoord. Woningen zijn straks dus niet meer aangesloten op het gasnet, maar hebben een … Continued

Lees verder

‘We omarmen het water als een vriend’

Overal waar je kijkt is er water, voorheen de vijand van de Zeeuwen, maar inmiddels de vriend die zorgt voor een innovatieve economie. Volgens Commissaris van de Koning Han Polman moet Zeeland het met bijna 400.000 inwoners niet hebben van de macht van het getal, maar van de kracht van het verhaal. Op een zomerse … Continued

Lees verder

Middelburg in de kijker als studentenstad

In 1608 vond een Middelburgse brillenslijper de telescoop uit. Vier eeuwen later plukken 25 studenten daar de vruchten van, nu op het University College Roosevelt voor het eerst astronomie gedoceerd wordt. ‘Ik denk dat ik mijn studenten op excursie door Zeeland stuur.’ Het duurde niet lang – slechts 400 meter moesten de telescopen van de … Continued

Lees verder

De Zeeuwse delta: toegangspoort tot Europa

Eind dit jaar moet de fusie tussen het Nederlandse Zeeland Seaports en het Vlaamse Havenbedrijf Gent rond zijn. Alleen de aandeelhouders – zes gemeenten en twee provincies – moeten de plannen nog goedkeuren. CEO Jan Lagasse en zijn Belgische collega Daan Schalck zijn verheugd. ‘De lichten staan op groen.’ Uit de hele wereld komen goederen … Continued

Lees verder

Zeeland in cijfers

Zeeland is een provincie van overkanten. Als het helder is, kun je in Zeeuws-Vlaanderen de kustlijn van Zuid-Beveland zien. De overkant kenmerkt niet alleen het landschap, maar ook het dagelijks leven. Aan de ene kant biedt de provincie rust en ruimte, aan de andere kant een bruisende cultuur. Het is de provincie met de meeste … Continued

Lees verder

Wereldspeler onder brood- en banketbakkers

Het begon in 1900 met een goed recept voor beschuit. Anno 2017 is Zeelandia een van de grootste leveranciers van bakkerij-ingrediënten ter wereld. Het zal veel mensen verbazen: in Maastricht verkopen bakkers aanzienlijk meer witbrood dan collega’s in Leeuwarden. De Friese klant is juist tuk op vezelrijk donkerbruin brood. Of neem de tompouce. In Finland … Continued

Lees verder

Drie Zeeuwse groeibriljanten

Hoezo bolussen, boterbabbelaars en krulbollen? Zeeland is een innovatieve provincie. Bestemming Zeeland licht drie trendsettende ondernemers uit. LUXIMPRINT, WEMELDINGE Luximprint produceert optographics – transparante en grafische texturen, die in combinatie met dag- of kunstlicht decoratieve objecten opleveren. Denk aan producten als 3D-geprinte visitekaartjes, awards en visuele aankleding van beursstands. De Zuid-Bevelandse start-up is een spin-out … Continued

Lees verder

Maritiem middelpunt

Al sinds de geboorte van zeeheld Michiel de Ruyter is Vlissingen een maritieme hotspot. De Koninklijke Marine en internationale vloten kunnen niet zonder de scheepswerf van Damen Schelde Naval Shipbuilding in de Westerscheldestad. Ruim vierhonderd schepen zijn er gedoopt sinds 1875. In dat jaar werd de toenmalige Koninklijke Maatschappij De Schelde opgericht. Het ruim een … Continued

Lees verder

Hotspot voor techneuten

Bèta-studies zijn belangrijk voor Zeeland. Vorig jaar schetste een overheidscommissie onder leiding van voormalig premier Jan-Peter Balkenende de toekomst van de Zeeuwse economie. De provincie moet een hotspot worden voor offshorebedrijven, op- en overslag en de smart en biobased industry. Voor energiebedrijven wordt de provincie een soort proeftuin, een laboratorium voor futuristische energieopwekking. 1.700 werknemers … Continued

Lees verder

Allemaal familie

Het Thoolse Roozemond is het oudste bedrijf van Zeeland. Het aannemers- en timmerbedrijf werd in 1650 opgericht door Cornelis Rosemont. Nu is Leendert Roozemond (58) eigenaar, maar de twaalfde generatie heeft in de persoon van zoon Leendert Willem Roozemond (26) al de dagelijkse leiding. Wat is het geheim van zo’n lange traditie? ‘Er is geen … Continued

Lees verder

Groeten uit Zeeland

Zeeland is een waterwalhalla. Maar deze vaar-, fiets- en wandelroutes bevatten ook ongerepte natuur, schilderachtige stadjes en spectaculaire panorama’s. WELVAART AAN HET WATER Picknicken op een onbewoond eiland. Duiken naar scheepswrakken en zeepaardjes. Of zeldzame vogels, wilde planten en kleurige orchideeën spotten vanaf het water. Het klinkt Caribisch, maar het kan allemaal gewoon in het … Continued

Lees verder

Superieure schelpen

Iedereen eet ze wel eens, maar nergens smaken ze zo lekker als in Zeeland. Hoe bereid je échte Zeeuwse mosselen? Twee koks over hun favoriete recept. Iedere Zeeuw heeft wel een herinnering die met mosselen te maken heeft. De eerste herinnering van chef en eigenaar Cas Zwemer (32) van het Zeeuws Mosselhuis in Westkapelle dateert … Continued

Lees verder

‘Je proeft het water, de wind en de zilte zeelucht’

Zeven restaurants met in totaal negen Michelinsterren telt Zeeland. De provincie staat aan de top van de haute cuisine in Nederland. Wat is het geheime recept voor het succes van de Zeeuwse kombuis? Per inwoner telt Zeeland de meeste sterrenrestaurants van Nederland. Naast de zeven etablissementen met één of twee Michelinsterren is er ook een … Continued

Lees verder

Cultuuragenda

Klassieke en moderne muziek, beeldende kunst, cabaret en een vleugje kerst… In Zeeland is dit najaar van alles te doen op cultureel gebied. FRIS EN FRUITIG Renesse Na een korte sabbatical komt een van de populairste cabaretduo’s van Nederland met een nieuw programma. In Geloof ons nou maar hebben Remco Veldhuis en Richard Kemper zich … Continued

Lees verder