De maatschap op z’n kop

Veel teamspirit, brede carrièreperspectieven, een flexibel salarishuis en een voortdurende stroom evaluaties. De nieuwe generatie advocaten brengt een ware revolutie in advocatenkantoren teweeg.

Feedback? Daar is altijd behoefte aan. Gewoon eerlijk tegen elkaar zijn en elkaar complimenteren.’ Volgens bestuursvoorzitter Wilma van Ingen (59) van Nysingh Advocaten en Notarissen hebben bestaande beoordelingssystemen hun tijd gehad. Daarom overweegt Nysingh een app te gebruiken voor continue feedback. Van Ingen: ‘Door zo vaker feedback te verzamelen, kunnen eindejaarsgesprekken meer inhoud krijgen en kunnen we onze dienstverlening verbeteren.’

Leidinggeven

Functioneringsgesprekken zijn in de advocatuur op hun retour. Vorig jaar lanceerde wereldwijd Baker- McKenzie-topman Paul Rawlinson een pilot voor driemaandelijkse vaste evaluatiegesprekken met medewerkers, met hun collega’s. De toenemende feedbackmomenten moeten ertoe leiden dat het eindejaarsgesprek niet meer als een verrassing komt — en er dus ook geen sprake meer kan zijn van een verloren jaar.

‘In corporate Nederland is leren leidinggeven bijna het belangrijkste wat er is’

Volgens executive searcher Barbara Röell (45) van het kantoor Dicke Röell Breedveld wordt er vaak slecht beoordeeld in de advocatuur. ‘In corporate Nederland is leren leidinggeven bijna het belangrijkste wat er is. Maar in de advocatuur gaat het daar zelden over.’ Tegelijk is het duidelijk, volgens Röell, dat ook de juridische branche professionaliseert. ‘Van advocaten wordt verlangd dat ze businesspartner zijn.’

Die transitie vergt enige begeleiding, tijdige feedback en duidelijkheid over de nieuwe carrièremogelijkheden. Dat zijn thema’s die bij veel advocatenkantoren leven. Ze zien dan ook de noodzaak om bredere loopbaanmogelijkheden voor juristen te ontwikkelen. In de woorden van Inez Rongen (46) die bij Loyens & Loeff mondiaal HR-directeur is: ‘Wie in onze boom omhoog wil klimmen, wordt niet meer beperkt tot de tak die naar het partnerschap loopt. Je kunt ook als superspecialist in een nichegebied, als industrie-expert of met een buitenlandexpertise carrière maken. Langzaam maar zeker worden wij een wilg. Dat wil zeggen: een ongeknotte wilg, met vele takken. Takken die maken dat carrièreadvocaten niet halverwege hun loopbaan bij de organisatie hoeven te vertrekken.’

Successen vieren

Rongen werkt nog maar enkele maanden bij het internationaal advocaten-en belastingadvieskantoor Loyens & Loeff, dat adviseert in Nederlands, Belgisch, Luxemburgs en Zwitsers recht en vestigingen heeft in twaalf landen. Tot deze zomer was zij als HR-directeur bij farmaceut AstraZeneca in Canada werkzaam. Bij Loyens & Loeff is zij verantwoordelijk voor alle personeelszaken van de bijna 1.500 werknemers, waaronder een kleine 900 advocaten, notarissen en fiscalisten. Die doelgroep werkt meer en meer in een internationale markt, die ook internationale carrièreperspectieven biedt.

Haar Canadese ervaring neemt zij mee naar het advocatenkantoor, waar zij talentmanagement en successieplanning als speerpunten kiest. ‘In Noord-Amerika ben ik gewend dat je als organisatie je successen viert. Als een team weken heeft overgewerkt om een cliënt binnen te halen, vier je dat daarna met een weekje vrij. Dat zou ik bij Loyens & Loeff ook willen invoeren.’

Meer autonomie

Dat zou een nieuwe generatie advocaten moeten aanspreken. De millennials onder de advocaten hebben veel bredere behoeften dan hun leidinggevenden van eerdere generaties. Dat past bij de veelzijdigheid van het vak van de juridische professional. Sabijn Dullaart (43) heeft zich als partner van Venturis Consulting Group gespecialiseerd in strategisch human resource management en organisatietransformatie. Op basis van haar assessmentmetingen concludeert Dullaart dat advocaten ‘sterk gedreven en ambitieuze mensen’ zijn, die kunnen excelleren in ‘een grote verscheidenheid in rollen: van de typische pleiter tot de onderhandelaar, van de super-expert tot de ondernemende advocaat.’

Mensink bepleit een salarishuis met bandbreedten van beloning in plaats van harde loonschalen

Moderne werkgevers willen al die verschillende professionals bedienen en behouden, maar, zo benadrukt Dullaart, de uitdaging zit bij veel advocatenkantoren in ‘een duurzame fit tussen de wensen van de professionals en de strategie van hun werkgever’. Dullaart: ‘Professionals willen meer autonomie in hun loopbaankeuzes, maar bestuurders kunnen geen complete wildgroei toelaten in hun organisatie. Niemand wil in dit vak met een hoog prestatieklimaat gezien worden als een veertigurigewerkweekadvocaat.’ Advocaten nemen maar weinig tijd voor reflectie op hun loopbaan. Dat zit in hun aard, vindt Dullaart.

Matrixorganisatie

Over cultuurveranderingen weet Van Ingen van Nysingh veel. Net als Rongen is Van Ingen geen juriste. Zij trad als eerste bestuurder van buiten het vak in 2009 aan bij Nysingh. Het nieuwe bestuur wilde meer samenwerking in de organisatie realiseren. Dat deed het bedrijf door de organisatie multidisciplinair in te richten. ‘Onze fee-earners werken in juridischinhoudelijke secties, maar ook in marktgroepen, bijvoorbeeld gericht op zorg, overheid en bedrijfsleven.’

Per situatie wordt gekeken wie welke cliënt bijstaat. Van Ingen: ‘Zo verandert onze cultuur effectiever dan met menig cultuurtraject.’ Vooral met het team dat op zorg gericht is, boekt het bedrijf succes, zo onderstreept Van Ingen. ‘Deze marktgroep functioneert al langer en behoort tot de top in deze markt.’ De veranderingen in het bedrijf leidden ook tot een nieuwe slogan. Van Ingen, lachend: ‘Vroeger was ons motto: Nysingh weet er meer van. Nu zijn wij Nysingh, je partner in business.’

Anders belonen?

De veranderingen in de juridische loopbaan zouden ook effect op de salariëring moeten hebben. Dat vindt HR-directeur Ramon Mensink (45) van het in Groningen, Assen en Leeuwarden gevestigde Trip Advocaten & Notarissen. ‘Waarom zou bijvoorbeeld een vierdejaarsadvocaat die presteert op het niveau van een zesdejaarsadvocaat niet met dito uurtarief beloond mogen worden?’

Mensink, die vorig jaar bij de 200 werknemers tellende firma kwam werken, bepleit een salarishuis dat bandbreedten van beloning biedt, in plaats van harde loonschalen. Beloningsgesprekken zijn altijd gevoelig, maar vooral als het op de evaluatie van de partners aankomt. Vennoten van een advocatenkantoor beoordelen elkaars prestaties, en daarbij gaat het dan al gauw om de gerealiseerde opbrengsten en het dividend. Trip is bezig om de partnerevaluaties opnieuw in te richten.

Daarbij wil Mensink de nadruk op meer zaken leggen dan alleen de financiële prestatie van het afgelopen jaar. ‘Het zou geen strafsessie moeten zijn, want het gaat bij partnerevaluaties uiteindelijk om de toekomst van de gehele maatschap.’ Gespreksonderwerpen zijn de productieve uren, het onderhanden werk, de resultaten, maar ook de samenwerking, de aansturing van alle medewerkers en de manier waarop partners met hun successieplanning omgaan. ‘Vooruitkijken dus. Op welk gebied wil je je ontwikkelen? En hoe kan de organisatie je daarbij helpen? Dat zijn de relevante vragen.’

Teamprestaties

De veranderingen die de nieuwe generatie juristen realiseert, bereiken zo ook de partnervergadering. Dullaart juicht die ontwikkeling toe en noemt het contributiemanagement. ‘De vraag is: hoe draag jij als partner met je team bij aan de realisatie van de organisatiedoelstellingen?’ Volgens Dullaart zouden ook beloningselementen daaraan gekoppeld moeten zijn. Bij Loyens & Loeff staat de evaluatie van partners daarom in het teken van samenwerking: ‘Prestatiemanagementsystemen zouden niet gebaseerd moeten zijn op louter individuele prestaties. Wij willen het liefst overgaan naar evaluaties waarbij de prestaties van alle teamleden, ook die van de partners, een substantieel deel vormen,’ zegt Rongen.

Zij ziet daarbij nog een tweede kans: de cultuur van de ondersteunende staf omvormen tot wat zij business solutions noemt. Zij heeft voorgesteld om de stafdirecteuren tot het executive team te laten toetreden en zo een intensievere samenwerking te realiseren. Rongen: ‘Of we nu partners en adviseurs zijn, of bezig met marketing, finance of HRM, we hebben allemaal het bedrijfsbelang voor ogen. We zijn één team.’

TerZake is een bijlage van Media Lab en valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie van Elsevier Weekblad. De thematiek komt tot stand op basis van wensen van adverteerders en de artikelen worden door onafhankelijke journalisten gemaakt.

Marktverschuivingen in M&A

In de adviespraktijken van juridische fusie- en overnameprofessionals verandert veel. De digitalisering van processen en de opkomst van nieuwe diensten maken dat de marktverhoudingen verschuiven. Tien experts delen hun visie op een bloeiend en beweeglijk ambacht. Nu geld goedkoop is, is het investeren in bedrijven en vastgoed aantrekkelijk. Veel strategische en financiële jagers struinen door … Continued

Lees verder

Themamonitor juridische professionals

Door middel van dit prikbord voor juridische professionals maakt u kennis met een uitgelezen selectie van internationaal georiënteerde advocatenkantoren en juridische dienstverleners die hun medewerking hebben verleend aan dit katern van TerZake Legal.

Lees verder

Recordaantal deals

De lage rentestand maakt dat er aan investeringskapitaal wereldwijd geen gebrek is. Het aantal bedrijfsoverdrachten in Nederland is de laatste drie jaar alleen maar gestegen — opvallend vaak van digitaletechnologiebedrijven, veelal door private-equitypartijen. De M&A-praktijken van advocatenkantoren groeien in hun kielzog, al profiteren sommige kantoren meer van de dealhausse dan andere. Opvallende nieuwkomers zijn Angelsaksische … Continued

Lees verder

De Angelsaksen komen eraan

Nu Nederlandse bedrijven steeds vaker in handen vallen van buitenlandse kopers, neemt de behoefte aan wereldwijde juridische dienstverlening toe. De internationale, veelal Engelse en Amerikaanse firma’s zijn ook in Nederland in opkomst. Aan kopers van bedrijven is in de huidige markt geen gebrek. Nu de rentestand nog steeds laag is, zijn veel investeerders op zoek … Continued

Lees verder

Themamonitor juridische professionals

Door middel van dit prikbord voor juridische professionals maakt u kennis met een uitgelezen selectie van internationaal georiënteerde advocatenkantoren en juridische dienstverleners die hun medewerking hebben verleend aan dit katern van TerZake Legal.

Lees verder

Doe eens een due diligence van je loopbaan

Carrièremogelijkheden voor advocaten en notarissen zijn veel breder geworden. Maar niet alle juridische professionals weten goed met het nieuwe keuzepalet om te gaan. Werk daarom aan je zelfkennis, bepleit headhunter Robert Dicke. Het komt geregeld voor. Na een jaar of zeven in het ambacht wil een advocaat overstappen. En dan komt de vraag: wat is … Continued

Lees verder