‘ Bij werven nalatenschap is voorzichtigheid geboden’

Goede doelen hebben steeds meer oog voor ouderen die een organisatie willen opnemen in hun testament, zegt Arjen van Ketel. Hij is specialist in de werving van nalatenschappen.

Ouderen die kinderloos zijn gebleven willen dat hun erfenis goed terechtkomt en zoeken een mooie bestemming. Arjen van Ketel (61), auteur van het Handboek Nalatenschappen, brengt ieder jaar de Legacy Monitor uit, met daarin de resultaten van grootschalig onderzoek naar nalatenschap bij grote goede doelen. Van Ketel, die al jaren fondsenwervers van diverse goede doelen opleidt, merkt dat elke generatie zijn eigen kijk heeft op de nalatenschap.

Arjen van Ketel heeft vijfentwintig jaar ervaring met fondsenwerving

Welke verschillen onderscheidt u tussen de generaties?

‘De generatie die is opgegroeid vóór de Tweede Wereldoorlog is vooral gericht op de eigen groep. Traditiegetrouw zijn ze lid van een vakbond of omroep, en meestal voor het leven. De babyboomers zijn veel kritischer en zelfbewuster. Keuzes worden niet voor het leven gemaakt. Ook zijn die zeventigers veel meer op zoek naar inspiratie. Ze zijn vitaal en willen graag nog meedraaien in de maatschappij, bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk te doen. Uiteraard zijn dit generalisaties, maar er zijn lessen uit te leren. Belangrijk voor fondswervers is om de betrokkenheid van die doelgroep bij de organisatie te vergroten. Het is belangrijk om je af te vragen hoe je deze doelgroep het beste bereikt. Liever op Facebook dan op Instagram? Of juist gewoon via de post?’

Hoogleraar Filantropie Theo Schuyt noemt de eenentwintigste eeuw een ‘Gouden Eeuw voor goede doelen’. Wat vindt u daarvan?

‘In de westerse wereld is de bevolking na de Tweede Wereldoorlog enorm gegroeid. De babyboomgeneratie is vermogend en de komende jaren zal hun geld vrijkomen. Dit biedt goede doelen inderdaad enorme kansen. Steeds vaker worden charitatieve instellingen opgenomen in een testament, zo blijkt uit onderzoek in het Verenigd Koninkrijk. Ook het aantal kinderloze ouderen neemt sterk toe. Binnen die groep is het opnemen van non-profitorganisaties in het testament veel populairder dan onder ouderen met kinderen.’

Hoe bepalen mensen eigenlijk de keuze voor een goed doel?

‘De klassieke, grote goede doelen ontvangen steeds meer inkomsten uit nalatenschappen, maar ook de middelgrote en kleinere organisaties doen het op dat terrein goed – ze groeien zelfs harder dan hun grote collega’s. Dat geldt voor alle soorten organisaties: goede doelen in ontwikkelingswerk, in natuurbeheer, in dierenbescherming, maar ook op het thema gezondheid wordt het werven van nalatenschappen steeds belangrijker. Internationale goede doelen scoren ook heel hoog in Nederland. Culturele organisaties trekken ook de aandacht. Bij het Prins Bernhard Cultuurfonds kun je bijvoorbeeld een eigen fonds op naam oprichten. Daar kun je zowel bij leven als via de nalatenschap aan schenken.’

Welke invloed heeft de actualiteit op de bestemming van nalatenschappen aan goede doelen?

‘Veel minder dan op gewone donaties. Bij de keuze voor een bestemming van de erfenis spelen persoonlijke ervaringen een grotere rol, bijvoorbeeld gebeurtenissen uit de eigen jeugd. Als iemand een familielid heeft verloren aan kanker, zal hij eerder KWF Kankerbestrijding steunen. Dat wat je bij leven belangrijk vindt, draag je uit met een schenking. Je ziet wel vaker dat schenkers graag willen dat een fonds wordt besteed aan de genezing van een bepaalde vorm van kanker of de bescherming van een specifiek natuurgebied.’

Familieleden hebben er soms maar weinig begrip voor dat iemand zijn vermogen aan een goed doel wil geven’

Welke trends ziet u ontstaan?

‘Grote goede doelen als het Rode Kruis, Unicef en KWF Kankerbestrijding groeien maar door. Interessant is dat ook steeds meer kleinere organisaties en lokale doelen nalatenschappen ontvangen. Neem het Texelfonds, dat zich richt op de kwaliteit van leven op het eiland. Ook stellen ouderen vaker vragen over de technische aspecten van nalaten.’

Hoe gaan goede doelen om met hun potentiële schenkers en nalaters?

‘Voor de dienstverlening hebben organisaties medewerkers aangetrokken. Die geven goede informatie en benaderen de mensen op een persoonlijke manier. Nalatenschappen zijn natuurlijk een precair onderwerp en daar moet de hele organisatie van doordrongen zijn. Familieleden hebben er soms maar weinig begrip voor als iemand een deel van zijn vermogen aan een goed doel nalaat. Goede doelen willen vervelende situaties voorkomen. Dus mag er natuurlijk geen enkel vermoeden bestaan als zou iemand onder druk zijn gezet. In dat kader werk ik met de branche nu ook aan een nieuwe gedragscode. Deze Code Nalatenschappen wordt begin volgend jaar gepubliceerd.’

U spreekt graag over ‘respectvol werven’.

Wat bedoelt u daarmee? ‘Belangrijk is om voor ogen te houden dat doneren via nalatenschappen een bijzondere manier van geld geven is. Het is een proces dat tijd nodig heeft en waar mensen lang over nadenken om alles zorgvuldig te kunnen afwegen. Respectvol werven is jezelf rekenschap geven van dit proces en je bewust zijn van de gevoeligheden.’

TerZake is een bijlage van Media Lab en valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie van Elsevier Weekblad. De thematiek komt tot stand op basis van wensen van adverteerders en de artikelen worden door onafhankelijke journalisten gemaakt.

Hoe uw vermogen generaties lang meegaat

Met de juiste strategie kunnen niet één, maar meer generaties na u profiteren van uw nalatenschap. Schenk bijvoorbeeld aan uw kleinkinderen, of richt een familiefonds op dat uw kinderen leert met geld om te gaan. Wat u ook doet: laat uw partner niet met te weinig geld achter. De beroemde Amerikaanse familie Rockefeller denkt op … Continued

Lees verder

Een hoogsteigen cultuurfonds

Met een fonds op naam wordt een nalatenschap een blijvende bron van goeds. Het Prins Bernhard Cultuurfonds telt al ruim 450 van dit soort persoonlijke fondsen, voor cultuur, natuur óf wetenschap. Marceline Loudon, adviseur mecenaat, licht de mogelijkheden toe. Wie nalaat aan het Prins Bernhard Cultuurfonds, doet dat meestal uit innerlijke overtuiging, weet Marceline Loudon … Continued

Lees verder

‘Medische vooruitgang danken we ook aan nalatenschappen’

Jaarlijks laten ongeveer 180 tot 200 mensen na aan de Nierstichting. Veel van deze donateurs hebben een intrinsieke motivatie om dat te doen: vooral omdat ze in hun directe omgeving hebben gezien hoe ingrijpend nierfalen is. Cindy Letschert (37) is bij de Nierstichting verantwoordelijk voor de contacten met potentiële nalaters. Zij hoort uit de eerste … Continued

Lees verder

‘Redders aan de wal’ onmisbaar voor KNRM

Al 194 jaar steunt een grote schare donateurs de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM). Dankzij genereuze giften en nalatenschappen varen snelle reddingboten over zee en kunnen vrijwilligers professioneel worden opgeleid. Jaarlijks voert de KNRM zo’n 2.100 reddingsacties uit op de Nederlandse wateren. Er staan 1.300 vrijwilligers 24 uur per dag klaar om mensen uit de … Continued

Lees verder

Kleine organisatie, grote impact

Geen grote administratieve afdeling, noch marketingcampagnes om nieuwe donateurs te werven. En toch weten ook veel kleine goede doelen hun hoofd prima boven water te houden. Hoe doen ze dat? Het is niet veel goede doelen gelukt om zo groot in het nieuws te komen als Favela Painting, een stichting die samen met de lokale … Continued

Lees verder