Was will das Recht?

Het Duitse recht verschilt op een aantal belangrijke punten van het Nederlandse recht. Wie in Duitsland onderneemt, krijgt daar al snel mee te maken. Twee specialisten schetsen de vier grote verschillen.

Levert uw bedrijf producten aan Duitse klanten? Of opent u een eerste vestiging in Duitsland? Dan moet u beslist een aantal Duitse wetten kennen. ‘In Duitsland is juridisch meer vastgelegd en de regels en afspraken worden er ook strikter afgedwongen,’ zegt Ute Acker (51), in Duits-Nederlandse handel gespecialiseerde advocaat en partner bij DVDW Advocaten in Den Haag. ‘Tegelijkertijd kunnen ondernemers van bepaalde wetten ook profiteren,’ voegt Acker — zelf van Duitse origine — daar in één adem aan toe.

Ze mag zich naast advocaat ook Rechtsanwältin, advocaat naar Duits recht, noemen omdat ze eveneens in Duitsland is afgestudeerd. Ook op bedrijfsmatig vlak zijn er de nodige verschillen tussen Duitsland en Nederland. Een Duitse vennootschap is een zogenoemde Gesellschaft mit beschränkter Haftung (GmbH). Hoewel dat de Duitse evenknie is van de Nederlandse BV, heeft die term juridisch een andere lading. Een directeur-bestuurder van een GmbH heet Geschäftsführer.

‘Het is belangrijk voor ondernemers om naast de essentiële verschillen op de hoogte te zijn van ogenschijnlijke details,’ stelt Rechtsanwalt Tono Wevers (45), gespecialiseerd in grensoverschrijdende Nederlands-Duitse zaken bij het Enschedese Dijks Leijssen Advocaten & Rechtsanwälte. ‘Bijvoorbeeld dat je in Duitsland — anders dan in Nederland — slechts onder één handelsnaam mag ondernemen. Het is geen optie om in correspondentie alleen een verkorte bedrijfsnaam te noemen.’ De meest relevante juridische verschillen tussen Duitsland en Nederland zetten de door TerZake geraadpleegde specialisten hieronder voor u op een rij

1. Zwaardere bestuurdersaansprakelijkheid

1De directeur-bestuurder van een Duitse vennootschap, een GmbH, kan persoonlijk aansprakelijk zijn, bijvoorbeeld voor het betalen van belastingen en boetes. ‘De Nederlandse praktijk om een andere vennootschap tot bestuurder te benoemen en zo de persoonlijke aansprakelijkheid naar een holding te verleggen, bestaat niet in Duitsland,’ waarschuwt Acker. Een positie als bestuurder gaat dan ook gepaard met risico’s. Zo is de Geschäftsführer bij liquiditeitsproblemen verplicht binnen drie weken faillissement van zijn bedrijf aan te vragen. Doet de directeur dat niet of te laat, dan is hij strafbaar. In het ergste geval kan hij een celstraf tot drie jaar opgelegd krijgen.

2. Soepeler ontslagrecht

2Het ontslagrecht in Duitsland is veel flexibeler dan in Nederland. Ontslag is mogelijk door middel van een brief, zonder goedkeuring vooraf. Voor werknemers die een half jaar of korter in dienst zijn, geldt geen ontslagbescherming — het loon moet alleen worden doorbetaald gedurende de opzegtermijn. Kleine ondernemers met maximaal tien werknemers (in fte, voltijdbanen gerekend) kunnen gemakkelijk mensen ontslaan als de zaken minder gaan. ‘Ook de ontslagbescherming voor zieke werknemers is beperkt,’ benadrukt Acker. ‘En in geval van ziekte hoeft een werkgever maar maximaal zes weken loon door te betalen.’

3. Groter eigendomsvoorbehoud

3Relevant voor exporteurs: Duitsland kent een uitgebreid eigendomsvoorbehoud. Ook in een overeenkomst waarop voor het overige Nederlands recht van toepassing is, kunt u voor leveringen naar Duitsland regelen dat bijvoorbeeld een zogeheten verlängerter Eigentumsvorbehalt of erweiterter Eigentumsvorbehalt naar Duits recht van toepassing is. ‘Zo kun je in de algemene voorwaarden of in een koopovereenkomst opnemen dat de eigendom voor betaalde producten niet overgaat zolang een factuur voor eerder geleverde goederen nog niet betaald is,’ legt Wevers uit. ‘Hierdoor kun je ook in geval van een eventueel faillissement van de koper bij de curator claimen dat de goederen worden teruggegeven. Dan blijven die goederen dus buiten het faillissement.’

4. Snellere verjaring betalingsachterstanden

4Betalingsachterstanden verjaren in Duitsland na drie jaar, terwijl dit in Nederland pas na vijf jaar gebeurt. Om verjaring te voorkomen, in juridisch jargon ‘te stuiten’, moet u in Duitsland een gerechtelijke procedure starten tegen de wanbetaler. Wevers: ‘Een verjaring kun je dus niet stuiten door een aangetekende brief te sturen, zoals dat in Nederland wel kan.’

TerZake is een bijlage van Media Lab en valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie van Elsevier Weekblad. De thematiek komt tot stand op basis van wensen van adverteerders en de artikelen worden door onafhankelijke journalisten gemaakt.

Rijnlandse raadslieden in gesprek

Van de Nederlands-Duitse handelsrelaties profiteert ook de juridische sector. Advocaten en Rechtsanwälte wisselen van gedachten over de culturele verschillen en hun ambities als grensoverschrijdende praktijken. ‘We komen elkaar zelden tegen. Deze markt biedt nog voldoende kansen.’ Wel 165 miljard euro aan goederen en diensten: de Duits-Nederlandse handelsrelaties zijn de innigste ter wereld na die tussen … Continued

Lees verder

Goed voorbereid op een Duitse overnamestrijd

Nederlandse ondernemers die een Duits bedrijf overnemen, moeten niet rekenen op handjeklap. Duitsers zijn pünktlich, gründlich, principieel en procedureel, vertellen ervaringsdeskundigen. ‘Wij geven de tegenpartij onderhandelingsruimte, Duitsers vinden dat maar vaag.’ Ondernemer Jitse Groen (38) moet nog altijd zuchten als hij vertelt hoe hij met Takeaway. com zijn Duitse concurrent Lieferando na lang onderhandelen kocht. … Continued

Lees verder

‘Blockchain is meer dan een modegril’

David Yermack (54), hoogleraar aan de New York University Stern School of Business, geldt als een van de grootste autoriteiten op het gebied van blockchain. TerZake vroeg hem naar de stand van zaken in deze baanbrekende technologie. Wat is de kracht van blockchain? ‘Blockchain begon als onderliggende technologie voor de digitale munteenheid bitcoin, maar is … Continued

Lees verder