Hulp van deur tot deur

Er gaat wereldwijd veel geld om in ontwikkelingssamenwerking. Maar hoe werken hulporganisaties nu lokaal? Renske Feikema ging met Mensen met een Missie op reis om Boliviaanse projecten te bezoeken.

Doneren brengt onzekerheid met zich mee. Van misstanden duizenden kilometers verderop is soms moeilijk een voorstelling te maken. Daarbij komt de vraag of gedoneerd geld wel goed terechtkomt. Renske Feikema (52) reisde voor het project 100Reporters naar Bolivia, waar ze een bezoek bracht aan de ontwikkelingsprojecten van Mensen met een Missie. Ze zag hoe deze hulporganisatie ter plekke ondersteuning biedt aan kwetsbare groepen. De problemen in Bolivia zijn grotendeels onzichtbaar: het land staat te boek als toeristische trekpleister, niet als probleemgebied. Maar niet alleen is er nauwelijks internationale aandacht voor misstanden, deze spelen zich ook hoofdzakelijk achter gesloten deuren af.

Negen van de tien Boliviaanse vrouwen hebben te maken met huiselijk geweld, maar dit komt zelden naar buiten. Uit angst en onvermogen — vrouwen worden vaak bedreigd door hun man en niet gehoord door politie en justitie —, maar ook omdat ze niet beter weten. En dat is niet alleen een probleem van arme plattelandsmensen, weet Feikema. ‘Machismo is diepgeworteld in de cultuur. Het treft alle lagen van de bevolking.’

Bewustwording

Mensen met een Missie, een organisatie met katholieke wortels die strijdt voor sociale rechtvaardigheid, zet zich in Bolivia in om deze geweldscultuur te doorbreken. Dat is niet gemakkelijk. ‘Om cultuur te veranderen, heb je een lange adem nodig,’ zegt Feikema. Die sociaal-culturele verandering wil Mensen met een Missie op verschillende manieren realiseren. Bijvoorbeeld door vrouwen een proces van bewustwording door te laten maken. ‘Voordat ik wegging, vroeg ik me af: wat heb je aan bewustwording? Het klinkt soft, maar is van vitaal belang.’ De getroff en vrouwen zijn vaak niet op de hoogte van hun rechten en weten niet dat het anders kan. ‘Ze denken dat huiselijk geweld normaal is.’

Naast bewustwording richt Mensen met een Missie zich op educatie, beleidsbeïnvloeding en vrouwenopvang. Zo wordt er voorlichting gegeven over het voorkomen van geweld, de opvoeding van de kinderen en de rolverdeling tussen man en vrouw. Lokale bestuurders, politiefunctionarissen en rechters worden indringend geïnformeerd over de problematiek, opdat getroffen vrouwen in de toekomst wél gehoord zullen worden. In opvanghuizen krijgen mishandelde vrouwen onderdak en worden ze voorbereid op een zelfstandig bestaan. ‘Ze krijgen traumaverwerkingstherapie en leren breien, naaien en weven, zodat ze hun eigen geld kunnen gaan verdienen.’

Duurzame verandering

Feikema herinnert zich twee vrouwen, die in een groepsgesprek hun verhaal met haar deelden. ‘Ze hadden vreselijke dingen meegemaakt. Eén van hen bad tot God om haar kinderen te laten sterven, zodat ze daarna zelf dood kon gaan.’ De eerste zes maanden in het opvanghuis zaten deze vrouwen in een hoekje. ‘Ze durfden niet te praten en wilden niet aangeraakt worden. Maar door de hulp van de organisatie kregen ze langzamerhand enig zelfvertrouwen en leerden ze praten.’ Nu gaan hun kinderen weer naar school en verdienen ze hun eigen geld. ‘Een andere vrouw vertelde me dat ze haar zoon heeft opgevoed vanuit het gelijkwaardigheidsprincipe. Hij helpt nu ook mee in het huishouden.’

Mensen met een Missie werkt samen met lokale organisaties. Dat is belangrijk, zegt Feikema. ‘Een westerse organisatie moet niet opleggen wat ze daar moeten doen. De lokale instanties weten haarfi jn wat de problemen zijn en hoe ze het best te werk kunnen gaan.’ Dit leidt tot een duurzame verandering. ‘Lokale organisaties proberen sleutelpersonen te bereiken die veel invloed hebben. En de mensen die gesteund zijn, worden op hun beurt weer ambassadeur.’ Zo moet stapje voor stapje de geweldscultuur in Bolivia worden doorbroken.

TerZake is een bijlage van Media Lab en valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie van Elsevier Weekblad. De thematiek komt tot stand op basis van wensen van adverteerders en de artikelen worden door onafhankelijke journalisten gemaakt.

De erfenis als groots gebaar

Grote kans dat u weleens geld doneert. Bijna 1 procent van het bruto binnenlands product, opgeteld 5,7 miljard euro, wordt door Nederlanders jaarlijks weggegeven. Steeds vaker gaat dat doneren via het testament. Een op de vijfentwintig Nederlanders neemt een charitatieve instelling in zijn wilsbeschikking op. Omdat dat aandeel groeit, portretteert TerZake vijf nalaters, die uitleggen … Continued

Lees verder

Nalaten volgens plan

Bij afwezigheid van een testament bepaalt de wet waar uw bezittingen na uw overlijden terechtkomen. Het vermogen, de boedel en een eventueel eigen bedrijf. Maar sluit dat wel aan bij uw wensen? Met de juiste strategie bepaalt u zelf wat er met uw nalatenschap gebeurt. Als u zelf niet regelt hoe uw nalatenschap moet worden … Continued

Lees verder

Cultureel erfgoed

Waar cultuur ooit onder aan het lijstje met goede doelen bungelde, is het geven om cultureel leven nu sterk in opmars. Het Prins Bernhard Cultuurfonds is blij met deze ontwikkeling. ‘Cultuur draagt bij aan de maatschappij.’ Door de bezuinigingen van het afgelopen decennium, die met name de culturele sector hard hebben getroffen, beseffen mensen dat … Continued

Lees verder

Stimulans voor goede doelen

Met het predicaat ‘Erkend Goed Doel’ is voor de maatschappij in één oogopslag duidelijk dat een goed doel aan strenge kwaliteitseisen voldoet. In Nederland zijn nu meer dan vijfhonderd erkende goede doelen en staat ruim tachtig procent van het geefgeld aan maatschappelijke doelen onder toezicht van het CBF. Sinds 1997 kunnen fondsenwervende organisaties zich laten … Continued

Lees verder

Tips van kenners

Het kan een flinke duit schelen als erflaters nadenken hoe zij de belastingdienst minimaal laten meeprofiteren van de erfenis. Bij de berekening van erfbelasting over onroerend goed is de WOZwaarde — minus de hypotheekschuld — het uitgangspunt. Bij een erfenis hebben kinderen dit jaar en vrijstelling van 20.209 euro. Tot een bedrag van 122.269 euro … Continued

Lees verder

Hoe houden we het huis in de familie

Een huis op Texel, een boerderij in Zeeland of een villa aan het water. Veel families koesteren de wens om het ouderlijk huis of de vakantiewoning te behouden voor de volgende generatie. Hoe laat je onroerend goed verstandig na? Als kind bracht Egbert van Veldhuizen (74) fijne vakanties door op het familielandgoed Adderhorst, in het … Continued

Lees verder

‘Zorgen voor mensen zit ons in het bloed’

De Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij zit diep in het hart van veel donateurs. Een toenemend aantal neemt dit goede doel ook op in het testament of vraagt de organisatie zelfs de hele nalatenschap af te wikkelen. ‘Wij kunnen alles regelen, zorgen voor mensen zit ons in het bloed,’ zegt KNRM-executeur Cees Prins. Zo’n tweeduizend keer … Continued

Lees verder

‘Onderwijs is de grootste gift die je kunt nalaten’

De erfenis is allang niet meer voorbehouden aan familie en goede doelen. Steeds meer mensen laten een deel van hun vermogen na aan universiteiten. ‘Je biedt kansen voor een nieuwe generatie.’ Het is 1889 als de Universiteit van Amsterdam (UvA) een nieuwe aula wil bouwen. In hun zoektocht naar geld stuitten de bestuurders op meneer … Continued

Lees verder

Een wereld van verschil

Ontwikkelingsorganisatie Simavi werkt sinds 1925 aan basisvoorzieningen in ontwikkelingslanden: schoon water, toiletten, zeep en maandverband. Dat resulteert in verbetering van veel levens, vooral die van meisjes en vrouwen. Grace is 14 en woont in een dorpje in Tanzania. Ze deed het goed op school. Tot een half jaar geleden. Toen werd ze voor het eerst … Continued

Lees verder