Executeurschap vergt een persoonlijke relatie

De Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) is al sinds zijn oprichting volledig afhankelijk van donaties en nalatenschappen. Steeds vaker verzorgt de KNRM dan ook het executeurschap voor begunstigers. Cora Bartels (50), verantwoordelijk voor de uitvoering van nalatenschappen, vertelt hoe dat werkt.

Cora Bartels, contactpersonen voor schenkers en toekomstige erflaters bij de KNRM

‘Executeurschap omvat de complete afwikkeling van de nalatenschap.
Zoals het opheffen van bankrekeningen, het verzorgen van belastingaangiften, het informeren van instanties en het leegruimen van het huis. We regelen vaak ook de uitvaart. Als executeur bouwen we graag een persoonlijke relatie op met de erflater om de afwikkeling naar diens wens uit te voeren. Wil iemand gecremeerd worden? Wie erft de familiefoto’s of schilderijen? Al die wensen worden vastgelegd in een persoonlijk memorandum die bij de KNRM in een kluis ligt.’

Wat moeten mensen regelen als zij willen nalaten aan de KNRM?

‘Je moet altijd een testament opstellen bij de notaris. Daarin kunnen erflaters bepalen aan wie zij, naast hun geliefden, willen nalaten. Dat kunnen vrienden, bekenden maar ook goede doelen zijn. Veel mensen die tijdens hun leven donateur waren, gunnen de KNRM bij hun overlijden bij wijze van spreken een laatste toegift.’

Op welke manieren gebeurt dat doorgaans?

‘De KNRM kan in het testament als erfgenaam of als legataris worden aangewezen. Het verschil is juridisch: een erfgenaam erft alle bezittingen en schulden. Als alle vorderingen zijn afbetaald en de eigendommen te gelde zijn gemaakt, wordt de nalatenschap verdeeld over de erfgenamen. Een legataris ontvangt een bepaald bedrag of bezit. Zo kan iemand zijn of haar schilderijencollectie of boot aan de KNRM schenken. Maar je kunt ook kiezen voor een fonds op naam. Het geld wordt dan naar wens besteed: aan een bepaald reddingstation, materieel of opleidingen.’

Wordt u erbij betrokken als mensen de KNRM in hun testament opnemen?

‘Niet altijd. Jaarlijks vallen zo’n vijftig nalatenschappen open waaruit de KNRM ontvangt. Ongeveer de helft daarvan is onverwachts. Hoewel dat natuurlijk mooi is, hadden we de erflater graag persoonlijk willen bedanken. Veel erflaters waarderen een persoonlijk gesprek vooraf. Tijdens zo’n gesprek luisteren we naar de wensen en denken we mee over mogelijke besteding van het vermogen. Een voorbeeld van zo’n wens is asverstrooiing – de KNRM kan die verzorgen. Persoonlijk contact voorkomt ook fouten. Iemand had ooit geld in het testament gereserveerd voor een reddingstation op Tholen. Zonde, want de KNRM heeft daar helemaal geen station.’

Wat gebeurt er met de nalatenschap van kinderloos overledenen zonder testament?

‘Dan geldt de wettelijke vererving. Een notaris gaat dan op zoek naar andere familieleden. Dat kunnen verre neven of nichten zijn. Is er geen familie, dan vervalt de nalatenschap aan de Nederlandse Staat.’

De KNRM vervult steeds vaker de rol van executeur. Hoe is dat ontstaan?

‘Veel alleenstaande ouderen vroegen daar om. De KNRM kan het executeurschap altijd uitvoeren, dat vinden veel mensen prettig. Door de jaren heen ontstaat dan vaak een sterke vertrouwensband met de erflater. Discretie is dan ook belangrijk; het is best intiem om iemands spullen op te ruimen. Soms treffen we verrassingen aan. Nadat een erflater in een verpleeghuis was overleden, vonden we tijdens het leeghalen van de kamer een kunstbeen. We gaven het aan een stichting die protheses opknapt en aanbiedt aan mensen in ontwikkelingslanden. Zo redden we ook het leven van iemand aan de andere kant van de wereld.’

TerZake is een bijlage van New Skool Studio en valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie van Elsevier Weekblad. De thematiek komt tot stand op basis van wensen van adverteerders en de artikelen worden door onafhankelijke journalisten gemaakt.

‘Onze boot ging over in vertrouwde handen’

Marijke Seeuwen-Smit (70) schonk de KNRM de zeilboot waarop zij en haar inmiddels overleden man gelukkige tijden beleefden. ‘De KNRM voelde haarfijn aan waarom ik dit deed en hoe ik het wilde doen.’ ‘Ik had geen enkele zeilervaring toen ik Jan Willem leerde kennen. Dankzij hem raakte ik verslingerd aan de watersport. Mijn man was … Continued

Lees verder

‘De wens van de schenker blijft leidend’

Al elf jaar beheert Annemieke Lenderink (56) met twee andere bestuursleden het vastgoedvermogen van de Elisabeth van der Werf Stichting. Jaarlijks keert deze stichting uit aan drie goede doelen, waaronder de Nierstichting. ‘Lange tijd voordat zij stierf, werd ik benaderd door Elisabeth, oftewel Beppie van der Werf. Zij was op hoge leeftijd en erfgename van … Continued

Lees verder

‘We mogen wat meer aan elkaar denken’

Joke Groen (71) uit Velp steunt Stichting MS Research en heeft testamentair laten vastleggen dat ze nalaat aan MSonderzoek. ‘Alles is tegenwoordig bespreekbaar. Laten we het dan ook eens hebben over het steunen van goede doelen.’ ‘In 1979 werd bij mij de ziekte multiple sclerose (MS) geconstateerd, gelukkig in milde vorm. Ik mag tot dusver … Continued

Lees verder

Fiscale addertjes bij nalaten in het buitenland

Het is steeds makkelijker om overal te werken en te wonen. Of een vakantiehuis in het buitenland te kopen. Maar die wereldse blik is ver te zoeken in het internationale erfrecht. Elk land heeft zijn eigen wetgeving, die bovendien ook nog vaak overlapt of met onze regels in tegenspraak is. Dit zijn de 5 do’s … Continued

Lees verder