‘Zelfstandige zonder personeel blijft in opmars’

De zzp’er heeft de wind niet meer in de rug, nu de overheid scherper toeziet op schijnzelfstandigheid en belastingcompensatie. Desondanks blijft het aandeel zzp’ers op de ondernemersmarkt groeien.

De groei van het aantal zzp’ers in Nederland is onomkeerbaar, denkt Stef Witteveen (55), voorzitter van de raad van advies van Uniforce. Tegelijkertijd kan deze ontwikkeling tot maatschappelijke problemen leiden, omdat veel zzp’ers niet verzekerd zijn voor arbeidsongeschiktheid en geen pensioen opbouwen. Witteveen legt uit hoe de Declarabele Uren BV (DUBV) van Uniforce een oplossing kan zijn voor onverzekerde zzp’ers.

Stef Witteveen

Nu het met de economie goed gaat, is arbeid schaars geworden. Wat betekent dat voor zzp’ers?

‘Werkgevers zijn eerder bereid om hun waardevolle mensen een vaste baan aan te bieden. Ook krijgen meer zzp’ers nu de keuze tussen een vast dienstverband en een flexibel contract of een opdrachtrelatie. Toch is dit slechts een conjuncturele beweging; structureel zal het aantal vaste banen blijven teruglopen.’

Wat drijft die beweging?

‘De behoefte aan flexibele arbeidsrelaties wordt gedreven door een steeds verdere specialisatie. Mensen ontwikkelen zich steeds dieper in een steeds beperkter deel van hun vakgebied. Dat betekent dat ze overal wel een keer nodig zijn maar nergens de hele tijd. In ontwikkelde arbeidsmarkten waar veel hoogopgeleid en gespecialiseerd personeel werkzaam is, bedraagt het aandeel zzp’ers soms al 30 tot 35 procent van de beroepsbevolking. We zien dat bijvoorbeeld aan de oostkust van de Verenigde Staten. Toch groeit het ondernemerschap bijna nergens zo snel als in Nederland. Dat komt doordat zzp’ers hier een extra voordelige positie hebben. Situaties waarbij eigenlijk sprake is van een arbeidsrelatie worden niet gecontroleerd en schijnzelfstandigheid wordt gedoogd.’

Op Prinsjesdag werd aangekondigd dat de belastingvoordelen voor zelfstandige ondernemers kleiner worden. Ondernemers die in de hoogste belastingschijf vallen, krijgen vanaf 2020 in stappen minder zelfstandigenaftrek en minder mkb-winstvrijstelling. Remt dat de groei?

‘De voordelen voor zzp’ers gaan achteruit terwijl de belasting op andere vormen van arbeid daalt. Daardoor groeien beide groepen in hun marktpositie in kleine stapjes naar elkaar toe. Toch verwacht ik daar geen noemenswaardig effect van. Als de overheid niet handhaaft op schijnzelfstandigheid, zullen zzp’ers uiteindelijk in elke sector een opmars maken. We zullen wel iets moeten doen aan de problemen die dat maatschappelijk oplevert.’

Doelt u op het gebrek aan sociale zekerheid?

‘Een aanzienlijk deel van de zzp’ers heeft weliswaar een relatief hoog netto-inkomen, maar is tegelijkertijd niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. Gemiddeld een op de tien van die mensen zal op termijn arbeidsongeschikt raken. Dat is een gevaarlijke trend, waardoor een categorie mensen in de maatschappij straks buiten de boot zal vallen.’

Hoe kan de DUBV van Uniforce een oplossing bieden?

‘De DUBV is een alternatief voor een deel van de zelfstandigen. Door samen met de ondernemer een BV op te richten, die formeel de werkgever wordt, betaalt de zelfstandige alle reguliere belastingen en premies – net als werknemers in loondienst. Het nadeel daarvan is dat de zzp’er afstand doet van zijn fiscale voordelen, maar daar staat het voordeel tegenover dat hij recht heeft op sociale zekerheid.

‘Bovendien hebben de zzp’er en zijn opdrachtgever geen onzekerheid meer over de juridische positie, omdat zij nu volgens de regels werken. Dat biedt in de praktijk de onafhankelijkheid van het ondernemerschap – want de ondernemer werkt niet voor een baas – en tegelijkertijd de zekerheid van sociale rechten. Het is het beste van twee werelden.’

TerZake is een bijlage van Media Lab en valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie van Elsevier Weekblad. De thematiek komt tot stand op basis van wensen van adverteerders en de artikelen worden door onafhankelijke journalisten gemaakt.

Infographic: voor eigen risico en rekening

Ze worden wel eens gekscherend ‘zelfstandigen zonder pensioen’ genoemd, maar driekwart van de zzp’ers heeft wel pensioenvoorzieningen getroffen. Wat weten we nog meer van de zelfstandige zonder personeel? Feiten en fictie in één overzichtelijke infographic. Klik hier voor de volledige infographic

Lees verder

Flexibele financiën: een beter vooruitzicht

Veel zelfstandigen regelen hun financiën alsof ze nog in loondienst werken. Zonde, vindt financieel planner Ramón Wernsen. Die gewoonte gaat namelijk ten koste van de flexibiliteit én levert vaak minder rendement op. Hoewel Nederland inmiddels meer dan een miljoen zelfstandigen telt, zijn de meeste financiële systemen nog sterk gericht op een traditionele werksituatie. Voorbeelden zijn … Continued

Lees verder